Er was eens...
(Een vreemd verhaal)
Ergens, niet eens zo ver hiervandaan was er eens een voorzitter van een harmonies, ja zelfs soms symfonies orkest, die een dochter had. Deze dochter was niet alleen lief en knap, maar bespeelde ook nog vaardig en muzikaal Cello. Niet alleen voor haar vader, moeder, broers en zusjes, maar voor ieder die het maar horen wilde. Op een goede dag sprak zij tot haar vader: “Vader, Ik speel nu al jaren Cello. Eerst alleen. Later met drie gelijkgestemde geesten in een Cello-kwartet. Dat is op zich gezellig, leuk en aardig. Maar de tijd is gekomen dat we onze muzikale vleugels verder moeten uitslaan. En jij kunt ons daarbij helpen, Pap.!”. “Ik?” vroeg de voorzitter van het lang niet onverdienstelijke amateur-orkest verschrikt, terwijl hij probeerde in te schatten hoe groot de aanslag op de inhoud van zijn portemonnee deze keer zou zijn. “Nou pap, kijk maar niet zo verschrikt. Ik hoef deze keer geen geld van je. We willen met ons kwartet alleen eens met een echt orkest samen spelen. En dat kun jij als voorzitter regelen. Want jij bent de baas. “Ho, ho” zei vader, redelijk opgelucht dat er geen aanslag dreigde op zijn zakgeld. “Ik voorzie toch enkele problemen. Eerstens heb ik ook nog te maken met een dirigent, die ook denkt dat hij de baas is. Daarnaast vraag ik me af of er eigenlijk wel muziek bestaat voor vier solo-celli en orkest.” Waarop de dochter antwoordde “Pap, doe nou eens niet zo moeilijk. Ik weet gewoon dat als ik je heel lief aankijk, dat je me niks kunt weigeren. Bovendien, mama heeft gezegd, dat jij dat vast wel kon regelen, want jij bent de beste voorzitter van de hele wereld.”
En zo kwam het dat de voorzitter enkele dagen later aan de dirigent vroeg: “Zou het niet een geweldig leuk idee zijn om met het orkest eens een stuk te spelen met vier solo-celli ?
De dirigent, die met zijn gedachten nog bij zijn boot was, die hij al jaren aan het voorbereiden is voor lange tochten op de woelige baren, zei achteloos: “Geweldig. Gaan we doen. Heb je al een stuk?” En vergat zijn toezegging op het moment dat een knappe fluitiste zijn aandacht vroeg.
Even later sprak de voorzitter mij aan: “Frans, ik ben op zoek naar een stuk voor vier solo celli met orkest. Ken jij zoiets?” Wellicht was ik op dat moment ook enigszins verstrooid, want ik antwoordde zonder nadenken: “Nee, maar misschien kan ik zoiets wel voor je maken.” Waarop de beste voorzitter van de wereld reageerde met: “Fantastisch, daarvoor zouden we misschien zelfs wel subsidie kunnen krijgen..”
Daarmee had ik dus min of meer de opdracht een stuk te componeren voor een harmonies, symfonies, en best wel verdienstelijk musicerend amateur-orkest en vier solo cellisten. Al toen ik terug fietste naar huis vroeg ik me af: Hoe pak ik dit aan? En al snel kreeg ik het idee elke solo-cello een eigen rol te geven in een verhaal. Ik ben op zoek gegaan naar een geschikt verhaal. Toen dat niets snel lukte besloot ik maar een eigen verhaal te verzinnen. Doordat de muziek het verhaal begon te beïnvloeden, is het een beetje raar verhaal geworden:
Strange Story:
In een ver land was er eens een koning die een dochter had. Ondanks dat de prinses de huwbare leeftijd had, en knap en lief was, lukte het de koning niet haar aan de man te brengen.
De prinses was verslingerd aan goede verhalen. Haar toekomstige man moest de geweldigste verhalenverteller van het land zijn. De koning organiseerde daarom een verhalenwedstrijd. De beste verteller zou de hand van de koningsdochter krijgen. Herauten gingen het land in om de wedstrijd aan te kondigen. Vier broers (de solo-celli) hoorden van de wedstrijd en togen naar de hoofdstad om hun geluk te beproeven.
De eerste met een heldhaftig verhaal, de tweede met een griezelverhaal, de derde met een romantisch verhaal en de vierde tenslotte met een vrolijk verhaal. Als de broers hun verhaal hebben gedaan, is de prinses over alle vier de verhalen even enthousiast. Ze kan geen keuze maken en besluit met alle vier te trouwen (in een sprookje kan dat gewoon). Er volgt een groot bruiloftsfeest, waar de prinses met alle prinsen danst.
Na enkele maanden was het stuk zover klaar dat ik het kon voorleggen aan de voortreffelijke voorzitter. De voorzitter, de vrouw van de voorzitter, die speciaal de klarinetpartij had beoordeeld, en de dochter van de beste voorzitter van de wereld, waren enthousiast. En omdat de dirigent dat al had toegezegd werd Strange Story opgenomen in het programma van het eerst komende lenteconcert.
Het cello-kwartet ging met het stuk aan het werk. Ook het orkest zette het stuk bij de eerstvolgende repetitie vol goede moed op de lessenaar. Aanvankelijk maaide de dirigent zich met machtige armslagen onverstoorbaar een weg door het muzikale kreupelhout. Maar al gauw versperden verraderlijke loopjes de voortgang bij de klarinetten, terwijl de strijkers gehinderd werden door lastige ritmes. Het duurde niet lang voor de aanvankelijke moed bij menigeen in de schoenen begon te zinken. Om oproer en muiterij te vermijden heb ik in overleg met dirigent en enkele orkestleden wat passages aangepast, loopjes omgeleid, hoogten geslecht, diepten opgevuld. Maar ondanks deze maatregelen werd ook in de volgende repetities onvoldoende vooruitgang geboekt en onder druk van het morrend gepeupel werd Strange Story geschrapt van het programma van het lenteconcert. Zeer tot verdriet van de componist en de vier solo-cellisten, die zich zo zeer op hun optreden met zo'n vermaard orkest hadden verheugd.
Enkele jaren later.
Ergens, hier niet eens zo ver vandaan sprak een dochter tot haar vader, die tevens de verdienstelijke voorzitter was van een in wijde omtrek vermaard, harmonieus en ambitieus divertiments-orkest: “Paps”. “Ja, liefste dochter van mij? “ “Paps, weet je nog wat je me een aantal jaren geleden beloofd hebt?” De voortreffelijke voorzitter schrikt. Hij is de laatste tijd helaas wat vergeetachtig en dat leidt soms tot onaangename verrassingen. Belangrijke toezeggingen, die hem door het hoofd zijn geschoten. Het eenvoudigst lijkt het hem om maar gewoon toe te geven dat hij het even niet weet: “Help me even schat, wat was het ook weer, dat ik je heb beloofd ?”.
Zij reageert boos maar ook een beetje bezorgd: “Pap, Hoe kun je dat vergeten zijn? Ik vind het maar een vreemd verhaal. Het stuk dat ons cello-kwartet samen met jouw orkest zou spelen!. Jij was de beste voorzitter ter wereld. Jij zou dat wel even regelen. En nu doe je alsof je van niets weet?...
En zo kwam het dat Toermalijn zich in de herfst van 2010 zuchtend en steunend een weg baande door de lastige noten van dit stuk, waarbij dirigent Herman de moed er bij de goedwillende musici probeert in te houden door te strooien met kwinkslagen.
Onspeelbaar geachte passages werden in overleg met de betreffende spelers teruggebracht naar speelbare proporties. De strijkers debatteerden oeverloos over de juiste streken. Terwijl de ene helft van het orkest zich beklaagde over de vele rusten, had de andere helft weer problemen met de vele noten. Maar langzamerhand ontstond er toch een zeker gevoel, dat een aanvaardbare uitvoering door Toermalijn niet tot de onmogelijkheden behoorde..
Toen ook het Cello-kwartet zich met succes met de Story begonnen te bemoeien kon het verhaal niet meer stuk!
